Loãng xương và những điều cần thực hiện

Loãng xương là một vấn đề xã hội do bệnh có tỷ lệ ngày càng cao và xu hướng trẻ hóa, chi phí điều trị ngày càng tốn kém (theo thống kê ở Mỹ: năm 1986 chi phí điều trị là 5,1 tỉ USD, năm 2001 tăng lên 20 tỷ USD).

Y học chia loãng xương thành 3 loại:
-    Loãng xương nguyên phát
-    Loãng xương sau mãn kinh
-    Loãng xương thứ phát

Loãng xương thường do các yếu tố di truyền, tuổi tác, cân nặng, ít hoạt động thể lực, mắc các bệnh mãn tính đường tiêu hóa, sử dụng nhiều bia rượu, cà phê, thuốc lá, sử dụng thuốc corticoid dài ngày (làm tăng thải trừ can xi, giảm hấp thu canxi) hoặc do thiểu năng các tuyến sinh dục.
Biểu hiện lâm sàng thường thấy là: đau cột sống (đau kiểu viêm, đau tăng về đêm, gần sáng và ngày càng tăng dần, xẹp một đốt sống đơn độc ở cao trên D5), đau ở xương cẳng chân, đau khi ngồi lâu, đau khi thay đổi tư thế, đau ngực, gù lưng, giảm chiều cao. Bệnh được xác định khi đo mật độ chất khoáng trong xương. Nhờ phương pháp này có thể đánh giá khối lượng xương, theo dõi tiến triển của loãng xương, phát hiện nguy cơ biến chứng gãy xương:
Loãng xương                 Tscore < - 2,5
Loãng xương nặng         Tscore < - 2,5 và có 1 hoặc nhiều xương gãy.
Để điều trị hiệu quả bệnh loãng xương cần đi khám để phát hiện bệnh sớm, nghiêm túc thực hiện  theo chế độ sinh hoạt để cải thiện bệnh: vận động thường xuyên phù hợp với sức khỏe, duy trì lối sống năng động, thực hiện chế độ ăn uống đầy đủ protein và khoáng chất đặc biệt là canxi (như sữa, phomat, sữa chua, cá mòi, tôm cua) hoặc uống bổ sung canxi. Cần lưu ý phải theo đúng liều lượng do bác sỹ chỉ định để tránh bị tăng can xi huyết. Hàng ngày cần giữ tư thế đúng, tránh áp lực trên cột sống, đi giầy đế thấp, cẩn trọng tránh trượt ngã trên nền nhà. Các chế độ tập luyện ăn uống cần duy trì đều đặn suốt đời người. Cần kết hợp hài hòa giữa công việc hàng ngày, hoạt động thể lực và giải trí.

Người cao tuổi cần có chế độ tập luyện điều độ phòng ngừa loãng xương

Trên thị trường hiện có khá nhiều loại thuốc dùng cho loãng xương, phần lớn là thuốc tân dược như các loại phối hợp vitamin với canxi, sản phẩm dinh dưỡng dùng qua đường tiêu hóa, các loại nội tiết tố tổng hợp, các loại thuốc ảnh hưởng đến chuyển hóa xương (tăng tạo xương, giảm hủy xương). Thuốc tân dược khi dùng phải theo đúng liều lượng và thận trọng do thuốc có nhiều tác dụng phụ.
Hiện nay một khuynh hướng được nhiều người thực hiện là dùng các sản phẩm thực phẩm chức năng để phòng ngừa loãng xương, xốp xương, đau nhức xương khớp cho người trung, cao tuổi và phụ nữ tiền mãn kinh, giúp xương chắc khỏe hơn.

VIÊN KHỚP TÂM BÌNH của Công ty Dược phẩm Tâm Bình là sản phẩm có nguồn gốc từ thảo dược gồm 10 loại dược liệu quý, có bổ sung cao quy bản là dạng canxi hữu cơ dễ hấp thu. Chính vì vậy sản phẩm sử dụng an toàn, thuận tiện, có thể dùng lâu dài.

Nguyên nhân khiến phụ nữ bị loãng xương cao hơn nam giới

1. Cấu tạo cơ thể: Phụ nữ có cấu tạo bộ xương nhỏ hơn nam giới, vì vậy khi cùng mất đi một lượng xương thì nữ giới nhanh chóng bị loãng xương hơn nam. Chính vì vậy mà người Châu Á có nguy cơ bị loãng xương cao hơn do thể trạng thấp, bé. Cơ thể nam giới có nhiều cơ hơn, chúng đóng vai trò quan trọng trong việc kích thích quá trình tao xương. Tình trạng mất xương ở phụ nữ diễn ra nhanh hơn ở độ tuổi mãn kinh và sau mãn kinh.

2. Di truyền: Những phụ nữ có mẹ hoặc bà bị loãng xương cũng có nguy cơ bị loãng xương cao hơn bình thường do tính di truyền từ gia đình. Hoặc do cấu trúc bẩm sinh của xương có vỏ mỏng, rỗ trong vỏ xương…

3. Mang thai và cho con bú: Tạo hóa ban cho người phụ nữ thiên chức làm mẹ thiêng liêng, nhưng cũng chính từ quá trình mang thai và cho con bú lượng xương của người phụ nữ bị suy giảm đáng kể do nhu cầu về canxi cho thai nhi tăng. Những người có càng nhiều con thì nguy cơ bị loãng xương càng lớn.

4. Ở độ tuổi mãn kinh và sau mãn kinh: Lượng estrogen bị thiếu hụt nghiêm trọng do buồng trứng ngưng hoạt động. Các tế bào hủy xương hoạt động mạnh hơn tế bào tạo xương khiến lượng xương bị mất đi nhanh chóng dẫn đến hiện tượng loãng xương. Hoặc những phụ nữ bị cắt buồng trứng cũng có ngủy cơ cao mắc căn bệnh này.


5. Những bệnh lý hay mắc phải: Phụ nữ thường hay mắc các bệnh về xương khớp, cột sống…Dẫn đến việc điều trị lâu ngày bằng các thuốc có chứa corticoid gây giòn xương. Các bệnh về nội tiết như: Đái tháo đường, bệnh lý tuyến giáp hay bệnh về gan, thận cũng làm tăng nguy cơ bị loãng xương ở phụ nữ.

Nguyên nhân gây ra bệnh loãng xương ở phụ nữ tiền mãn kinh

Những nguyên nhân gây ra bệnh loãng xương ở phụ nữ tiền mãn kinh:

Khi phụ nữ bắt đầu vào tuổi tiền mãn kinh thì 5 năm đầu tiên đã mất đi 25% lượng estrogen. Vì vậy nguyên nhân đầu tiên để gây nên loãng xương ở phụ nữ tiền mãn kinh chính là sự thiếu hụt estrogen.

Ngoài ra còn có các yêu tố khác như: Chế độ ăn thiếu canxi, lạm dụng các thuốc chứa corticoid, mắc các bệnh mãn tính và ít vận động. Thậm chí có những phụ nữ nghiện rượu hoặc thuốc lá. Hoặc do di truyền, có bố mẹ bị yếu xương, mắc các bệnh về xương.

Biểu hiện loãng xương ở phụ nữ tiền mãn kinh:

Loãng xương ở phụ nữ tiền mãn kinh thường được chia làm hai giai đoạn.

+ Giai đoạn 1: Khi mới loãng xương thường tiến triển âm thầm, nhiều khi người bệnh không hề biết mình bị loãng xương cho đến khi đi đo mật độ xương.

+ Giai đoạn 2: Bắt đầu xuất hiện khi người bệnh đã có triệu chứng đau, đặc biệt là ở cột sống. Sau đó xuất hiện những cơn đau đột ngột, đau nhiều khi bê vác nặng, vận động quá sức hay làm việc trái tư thế.

+ Biến dạng xương: Bị gù hoặc chiều cao bị thấp đi.

+ Bị gãy xương: Loãng xương đưa đến việc người bệnh rất dễ bị gãy xương. Đặc biệt là các xương cổ tay, cổ xương đùi.

Phương pháp phòng tránh bệnh loãng xương ở phụ nữ tiền mãn kinh:

Loãng xương ở phụ nữ tiền mãn kinh là một quá trình sinh lý bình thường của cơ thể. Không có biện pháp điều trị nào chữa khỏi dứt điểm loãng xương. Dưới đây là một số phương pháp hạn chế và cải thiện loãng xương ở phụ nữ tiền mãn kinh:

+ Trong cuộc sống hàng ngày, chế độ dinh dưỡng có vai trò quan trọng đặc biệt trong phòng ngừa loãng xương. Nên chú ý chế độ ăn uống đủ chất dinh dưỡng, đủ protein và đặc biệt là đủ canxi.

+ Có chế độ tập luyện thường xuyên vì sự vận động sẽ làm vỏ xương dày lên: Tập thể dục, thể thao, khí công, dưỡng sinh…

Phụ nữ tiền mãn kinh ngoài ăn uống điều độ nên có chế độ luyện tập thật tốt để phòng tránh loãng xương

+ Sử dụng thuốc, Thực phẩm chức năng bổ sung lượng estrogen bị thiếu hụt.

Xem thêm: www.chuabenhkhop.vn

Bệnh loãng xương ở cao tuổi

Nguyên nhân gây ra chứng loãng xương ở người cao tuổi
Loãng xương là hậu quả của sự phá vỡ cân bằng bình thường giữa 2 quá trình tạo xương và hủy xương: quá trình tạo xương suy giảm trong khi quá trình hủy xương bình thường. Trong tất cả các trường hợp loãng xương là sự mất cân bằng giữa tạo xương và hủy xương.
a) Bệnh loãng xương ở người già (Loãng xương tiên phát)
- Đặc điểm:
+ Tăng quá trình hủy xương:
+ Giảm quá trình tạo xương
- Nguyên nhân:
+ Tế bào tạo xương bị lão hóa
+Giảm hấp thu canxi ở ruột
+Suy giảm tất yếu các hoormon sinh dục
b) Loãng xương ở phụ nữ mãn kinh làm nặng hơn loãng xương do tuổi
- Đặc điểm:
+ Tăng quá trình hủy xương
+ Quá trình tạo xương bình thường.

Phụ nữ mãn kinh dễ mắc bệnh loãng xương

c) Loãng xương thứ phát: loãng xương xuất hiện do một số bệnh khác hoặc quá trình dùng thuốc, sinh hoạt.
Cơ chế gây loãng xương:
-Nội tiết tố:
+Estrogen và testosterone là hai hormone đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn tạo xương. Tác động của estrogen đến xương là qua thụ thể estrogen (estrogen receptor, ER). Ảnh hưởng của estrogen đến quá trình tái mô hình là làm giảm lượng tế bào và giảm hoạt động của tế bào hủy xương (osteoclast). Estrogen tác động đến các tế bào tạo xương và tế bào hủy xương để ức chế sự phân hủy xương trong mọi giai đoạn trong quá trình tái mô hình xương. Phụ nữ sau mãn kinh thiếu hụt nội tiết tố estrogen, nên chức năng điều hòa hấp thụ canxi vào xương bị suy giảm.Ngay thời điểm hay sau thời kỳ mãn kinh, estrogen bị suy giảm, và hệ quả là mật độ xương cũng suy giảm nhanh chóng, nhất là trong 5 năm đầu sau mãn kinh.
+Sự suy giảm Oestrogene ở phụ nữ mãn kinh, giảm Androgene ở đàn ông mãn dục kích hoạt các tế bào hủy xương khiến cho tốc độ hủy xương cao hơn tạo xương khiến khung xương ngày  càng  thưa, dẫn đến loãng xương.
+ Bệnh lý các tuyến nội tiết: Cường cận giáp ( tăng hủy xương, gây tăng canci máu và loãng xương), tiểu đường, cường tuyến giáp, cường vỏ thượng thận… và đặc biệt là suy giảm chức năng của các tuyến sinh dục (buồng trứng với nữ và tinh hoàn đối với nam).
-Sự thiếu hụt canxi và vitamin D có ảnh hưởng trực tiếp đến sự tạo xương. Tuy nhiên sự thiếu hụt này chỉ xảy ra trong một số trường hợp đặc biệt như ở phụ nữ cho con bú, trường hợp bị rối loạn điện giải kéo dài, bị bệnh tiểu đường, đái tháo nhạt, tăng tiết hormone tuyến cận giáp (parathyroid), ở những nơi thiếu ánh nắng trong thời gian dài, u vỏ thượng thận; phụ nữ sinh đẻ nhiều lần mất đi nhiều lượng Canxi trong quá trình mang thai, sinh con và cho con bú.
- Dinh dưỡng thiếu: calci, phospho, magne, albumin dạng keo, acid amin, và các nguyên tố vi lượng thiếu cũng góp phần gây loãng xương. Những nguyên nhân này ngày nay hiếm gặp do chế độ dinh dưỡng của con người được nâng cao.
- Do thuốc: sử dụng các thuốc corticoid (Corticoid gây loãng xương theo cơ chế: ức chế sự hình thành protein collagen gây trở ngại cho sự lắng đọng xương; giảm tái hấp thu canxi phospho ở ống thận và tăng bài tiết chúng ra ngoài; đối kháng với vitamin D, ức chế sự hấp thu canxi, hạ thấp nồng độ canxi máu; khi nồng độ canxi máu giảm thì hormon cận giáp trạng tiết ra nhiều, chuyển tricanxiphosphat không tan ở trong xương thành muối canxi tan phóng thích vào máu, làm cho mật độ xương giảm, tăng sự hủy xương, một số thuốc tiểu đường, thuốc chống động kinh.
- Bệnh thận mạn tính, chạy thận nhân tạo làm tăng đào thải Canxi qua đường niệu.
- Bệnh lý mạn tính đường tiêu hóa (dạ dày, ruột..) làm giảm hấp thu canxi tại ruột.

- Di truyền.